เด็กไม่ใช่ผ้าขาว

การอยู่ในช่วงรอยต่อระหว่างวัยเด็กกับวัยผู้ใหญ่ ทำให้เราเห็นอะไรหลายอย่าง

อย่างหนึ่งที่เราเห็นคือ ผู้ใหญ่มัก project ความต้องการที่ไม่สมปรารถนาของตน และสิ่งที่ตนฝันอยากจะทำ อยากจะเป็นในอดีต แต่ไม่สามารถทำหรือเป็นได้ มาที่เด็ก

ผู้ใหญ่อาจซื้อของเล่นให้เด็ก เพียงเพื่อเติมเต็มความฝันในวัยเด็กของตน
ผู้ใหญ่อาจส่งเสริมให้เด็กเรียนหนังสือให้สูงๆ เรียนในสาขาที่เมื่อจบไปแล้วจะมีงานดีๆทำ เนื่องจากตัวเองไม่สามารถทำเช่นนั้นได้ในอดีต
ผู้ใหญ่อาจสั่งสอนเด็ก เพื่อไม่ให้เขาก้าวซ้ำในก้าวที่ตนเคยก้าวพลาด 

แล้วผู้ใหญ่ก็ทำให้การกระทำเช่นนั้น ชอบธรรม โดยติดป้าย projection เหล่านั้นว่า คือ “ความปรารถนาดี” ที่ผู้ใหญ่พึงจะมีให้แก่เด็ก

พร้อมทั้งตั้งเงื่อนไขให้เด็กต้องเชื่อฟังผู้ใหญ่ ด้วยการให้รางวัลและการลงโทษ เพื่อให้แน่ใจว่าความปรารถนาของตนจะถูกเติมเต็ม

ผู้ใหญ่ ‘อาบน้ำร้อนมาก่อน’ และ ‘เดินตามผู้ใหญ่หมาไม่กัด’ เป็นประโยคที่ถูกยกขึ้นมาใช้เป็นเหตุผลที่ถูกต้องเที่ยงแท้ตลอดกาล โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับเรื่องที่ไม่มีเหตุผล

จริง ๆ แล้ว ผู้ใหญ่ควรต้องตระหนักไว้เสมอว่า การสอนคือการแนะแนวทาง ไม่ใช่การครอบงำความคิด ไม่ใช่การใช้อำนาจบังคับ ไม่ใช่การวาดเส้นทางให้เดินตาม ไม่ใช่การขีดกรอบให้อยู่ข้างใน และประสบการณ์ส่วนตัว เป็นได้มากสุดแค่กรณีศึกษา ไม่ใช่สิ่งสากลที่นำไปใช้ได้กับทุกคน เนื่องจากมีเงื่อนไขต่างกัน ทั้งกาลเวลา สถานที่ และตัวตนของคนแต่ละคน

ดังนั้นแล้ว เมื่อผู้ใหญ่ให้คำแนะนำ เด็กจะเป็นผู้ตัดสินใจเองว่าจะเชื่อหรือไม่เชื่อ และการไม่เชื่อไม่ใช่เรื่องผิด เนื่องจากมนุษย์ทุกคนมีสิทธิในการกำหนดชีวิตของตัวเอง และเนื่องจากเด็กที่มีพัฒนาการถึงระดับหนึ่ง สมควรได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียม ในฐานะมนุษย์ผู้มีความสามารถในการใช้เหตุผล

เด็กไม่ใช่ผ้าขาวที่คอยแต่จะซึมซับสีสันใด ๆ ก็ตามที่ผู้ใหญ่เติมลงไป แต่เป็นมนุษย์ที่มีชีวิตเป็นของตัวเอง ผู้ใหญ่จึงต้องไม่ใช้เด็กเป็นเครื่องมือบรรลุความฝัน

เพราะความเห็นแก่ตัวของผู้ใหญ่ดังที่กล่าวไว้ในตอนต้น การเชื่อฟัง การทำตามโดยไม่ถาม การยอมอยู่ใต้อำนาจ จึงไม่ใช่แค่พฤติกรรมชั่วคราว แต่กลายเป็นลักษณะนิสัยของเด็กไปโดยปริยาย

เด็กอาจไม่เคยแม้แต่จะตั้งคำถามว่า ความคิดของตน เป็นของตนจริง ๆ ใช่ไหม
ความฝันของตน เป็นของตนจริง ๆ ใช่ไหม
และตัวตนของตน เป็นของตนจริง ๆ ใช่ไหม

แล้วเด็กก็เติบโตไปเป็นผู้ใหญ่ที่เขาเคยเกลียด โดยไม่รู้ตัว…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s