สันติภาพไม่มีในโลก

ในชั้นเรียน อาจารย์ให้นิสิตทุกคนกล่าวถ้อยคำเพื่อ ‘สื่อสารสันติภาพ’
คนแรก: “หยุดส่งต่อความเกลียดชัง”
คนที่สอง: “สันติภาพเริ่มต้นที่ตัวเรา”
เราเป็นคนที่สาม ขอข้ามก็ไม่ได้ จึงพูดสิ่งที่อยู่ในใจขณะนั้นออกไป 

หลังจากเล่าสถานการณ์นี้ให้ลูกแมวฟัง (โดยยังไม่เฉลยว่าเราพูดอะไร) แล้วให้ลูกแมวลองเป็นเรา ลูกแมวจะพูดว่าอย่างไร

“สันติภาพไม่มีอยู่จริง” คำตอบของลูกแมวทำให้เรารู้สึกว่า OMG!

เพราะสิ่งที่เราพูดในชั้นเรียนคือ “สันติภาพไม่มีในโลก”

อาจใช้คำต่างกันเล็กน้อย แต่พวกเราหมายความอย่างเดียวกัน เรา ‘สื่อสารสันติภาพ’ ตรงกัน และใครก็ตามที่มองโลกตามจริง ก็จะเห็นเช่นเดียวกัน

ก่อนที่จะตัดสินพวกเรา เราจะขออธิบายดังนี้

ผู้ที่มองโลกตามจริงอาจถูกมองว่าเป็นพวก “มองโลกในแง่ร้าย” หากสำหรับเรา การมองโลกตามจริงคือการมองโลกตามที่เป็นจริง (อาจดูเหมือนไม่อธิบายอะไร แต่นี่คือคำอธิบายที่ตรงที่สุด) นั่นคือ ยอมรับตามจริงว่าเป็นเช่นนั้น ไม่โกหก เสแสร้ง หลอกตัวเอง หรือสร้างตรรกกะ หรือระบบคิดขึ้นมาใหม่เพื่อบิดเบือนความเป็นจริงอันโหดร้ายของโลก เพื่อให้ “ความจริง” สอดคล้องต้องกันกับสิ่งที่ตนอยากเชื่อ ท้ายที่สุดคือเพื่อความสบายใจ ความรู้สึกปลอดภัยที่จะใช้ชีวิตอยู่บนโลก

ธรรมดาของมนุษย์ย่อมมีกลไกบางอย่างเพื่อการอยู่รอดอยู่แล้ว การประกอบสร้างความจริงขึ้นมาใหม่ก็เป็นกลไกหนึ่ง โดยที่เจ้าตัวไม่รู้ตัว เพราะเป็นปฏิบัติการของจิตในระดับที่ลึกลงไป ที่ต้องปรุงแต่ง “ความจริง” ขึ้นมาใหม่ ให้เป็น “ความจริง” ในแบบที่เจ้าตัวจะสามารถยอมรับได้

ย้อนกลับมาที่มุมมองต่อสันติภาพ สำหรับเรา เหตุที่เราไม่เชื่อว่าสันติภาพมีอยู่จริงเพราะมันไม่เคยมีอยู่จริงๆ ไม่ว่าจะกำหนดนิยามคำว่าสันติภาพว่าอย่างไร ถ้ามองโลกตามจริง (หรือ “มองโลกในแง่ร้าย”) จะเห็นเป็นเช่นนี้

สิ่งที่พอจะเข้าเค้าของคำว่าสันติภาพที่สุด ที่เราพอจะมองเห็นก็คือ ภาวะแห่งความสงบสุข ที่เกิดขึ้นชั่วครั้งชั่วคราว ในสถานที่ (ทั้งทาง physical และ mental) หนึ่งๆ ก่อนที่จะวุ่นวายอีก แล้วสงบอีก อย่างนี้จะเรียกว่าเป็นสันติภาพได้อย่างไร?

การเห็นเป็นเช่นนี้ ไม่ได้แปลว่าหมดหวังกับโลก หรือไม่คิดจะ “ทำ” อะไรซักอย่างเพื่อให้สันติภาพเกิดขึ้นเลย แต่เราเห็นอย่างนี้ เพื่อจะได้เข้าใจปัญหาตามที่เป็นจริง (ไม่ใช่ตามที่เรา “อยากจะ” เข้าใจ) และจัดการกับมันอย่างตรงจุด กล่าวคือ ถ้าเราอยาก “สื่อสารสันติภาพ” ขั้นแรกต้องเข้าใจก่อนว่า ทุกวันนี้ ที่เห็นและเป็นอยู่ สันติภาพไม่มีในโลก ซึ่งไม่ได้แปลว่า สันติภาพจะไม่มีทางมีได้ในโลก แต่แปลว่า ในเมื่อสันติภาพถูกให้ค่าว่าเป็นสิ่งดี แล้วทุกวันนี้มันไม่มี เราไม่ควรทำให้มันมีในโลกหรอกหรือ?

ดังนั้น “สันติภาพไม่มีในโลก” จึงเป็นการสื่อสารสันติภาพแบบพื้นฐานที่สุด เพื่อให้คนเข้าใจโลกตามที่เป็นจริง และกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกที่ว่า เราต้องทำอะไรซักอย่างแล้วล่ะ

ใช่! เรายังเชื่อว่า เจตนาที่จะทำให้โลกดีขึ้น ยังพอมีอยู่บ้างในตัวมนุษย์(บางคน)

แม้เราจะจัดว่าตัวเองเป็นพวกมองโลกในแง่ร้าย แต่เราก็ไม่ได้มองโลกในแง่ร้ายไปเสียทุกเรื่องและทุกระดับ

ความคิดมนุษย์นั้นลึกล้ำกว่าถ้อยคำที่อธิบาย ภาษาเป็นสิ่งสร้างของมนุษย์ แน่นอนย่อมมีข้อจำกัด แต่น่าเศร้าที่คนเรามักติดกับดักของภาษากันอยู่เสมอ

ฉะนั้น การละเล่นที่เราโปรดปรานและมักทำเป็นประจำในวงสนทนาคือ การอธิบายโดยการไม่อธิบาย

สนุก!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s